KARBONHİDRATLAR VE DOYGUNLUK HİSSİ - Six Ishara

KARBONHİDRATLAR VE DOYGUNLUK HİSSİ

17/32

Günümüzün Büyük Tehlikesi

Günümüzde basit karbonhidrat tüketimi çok fazladır. Bunun en büyük nedeni de neredeyse tüm ürünlere katılan yüksek fruktozlu mısır şurubudur.

Yüksek fruktozlu mısır şurubu, Amerika Birleşik Devletleri’nde 1970’li yıllarda ilave bir tatlandırıcı olarak ortaya çıkmış; meşrubat, meyveli içecek, kurabiye ve diğer işlenmiş yiyecekleri tatlandırmada kullanılmıştır. Tatlılık oranının yüksek olması, geç kristalleşmesi, fermantasyona uygun olması, özgün tadı maskelememesi, raf ömrü ve maliyetle ilgili bazı avantajları olduğu için gıda sektöründe kullanımı en fazla artan gıda katkı ürünüdür. Günümüzde tükettiğimiz hazır gıdaların % 40’ından fazlasında yüksek fruktozlu mısır şurubu kullanılmaktadır. Burada bulunan fruktoz serbest iken, meyvelerde doğal olarak bulunan fruktoz diğer şekerlere bağlıdır ve lif, yağ asitleri, vitaminler ve mineralleri içeren kompleks bir yapının parçasıdır.1

Doğru Karbonhidrat Hangisi?

Bireylerin beslenmesi ve ağırlık denetimlerinde iştah ve doygunluk arasındaki denge çok önemlidir. İştah besinlere karşı duyulan bilinçli istektir. Yemek yeme isteği, fiziksel olduğu kadar psikolojik etmenlerden de etkilenir.

Kan glikoz seviyesinin düşmesi yeme isteğini başlatır, artması ise durdurur.2 Bu etki, sindirimdeki farktan ileri gelir. Şeker, çikolata, paketli ürünler, hamur işleri gibi basit karbonhidratların sindirimi daha hızlı olur.Kompleks karbonhidratların sindirimleri basit karbonhidratlara göre 3- 4 saat daha uzun sürer. Böylece kan şekerine olan etkileri daha yavaş ve uzun olur. Basit karbonhidratlar sindirilme aşamasında fazla bir değişikliğe uğramadığı için 15 dakika gibi bir sürede doğrudan kana geçer ve kan glikoz seviyesinin artırmış olur.4 Bu nedenle kana geçiş hızlı olur ve doyduğumuzu hissetmeden sürekli bu gıdaları tüketme isteği doğar.

Fruktoz doyma ve tokluk hissi oluşturmaz. Bu nedenle yüksek fruktoz içeren hazır yiyecek ve içecekler doyma hissi oluşturmadıkları için daha çok tüketilirler.1

Nasıl Seçimler Yapmalıyız?

  • Beyaz undan yapılmış ekmek ve türevleri yerine tam buğday/çavdar/kepekli ürünler tercih etmeliyiz.
  • Öğünlere lif ve kompleks karbonhidrat bakımından zengin olan kuru baklagilleri eklemeliyiz.
  • Köklü sebzeler, kuru yemişler ve meyveleri dengeli ve gerekli miktarlarda tüketmeliyiz.
  • Çay şekeri, pekmez, reçel, marmelat, çikolata, kola, gazoz, meyve suları, kek ve tatlılar gibi içerisinde basit şeker içeren ürünleri olabildiğince az tüketmeliyiz.
  • Paketli ve içeriğinde çok fazla katkı maddesi bulunan fabrikasyon ürünleri tüketmemeliyiz.

 

1Göller Bölgesi Aylık Hakemli Ekonomi ve Kültür Dergisi Ayrıntı Sayı 56 Kasım 2017/ 19

2Klinik Tıp Pediatri Dergisi Cilt: 11 Sayı: 1 Ocak – Şubat 2019 Syf: 22-28

3Beslenme ve Diyet Dergisi / J. Nutr. and Diet., 14: 63 – 99, 19B5

4GÜNEŞ Z., Spor ve Beslenme- Antrenör ve Sporcu El Kitabı, Ankara, Şubat 1998.

Başka Neler Var?

Bu yazımız ilginizi çektiyse aşağıdaki bloglarımıza göz atmanızı tavsiye ederiz.

Vegan ve Vejetaryenlik Arasındaki Temel Farklar

Bitkisel Protein Kaynakları Nelerdir?

Vegan Yaşam Konulu Belgeseller

İstanbul’da Vegan Kafeler

Vegan Beslenme Rehberi – Tabak Modeli

  1. Oca 10, 2020 11:09 pm

    Güzel bir içerik olmuş

  2. Oca 10, 2020 11:10 pm

    Çok açıklayıcı ve başarılı bir yazı olmuş , emeğinize sağlık .

    • Oca 29, 2020 11:57 pm

      @Beyza Gözükızıl

      Çok teşekkürler 🌱

  3. Oca 10, 2020 11:18 pm

    Basit karbonhidratlar açısından en tehlikelisi paketli ürünler gerçekten. Şeker hastalığına kadar sebep oluyorlar.

    • Oca 29, 2020 11:55 pm

      @Num

      Kesinlikle, bu yüzden paketli ürün tüketimini kısıtlamak çok önemli. 🍀

  4. Oca 10, 2020 11:47 pm

    Her zamanki gibi güzel bir içerik olmuş. Elinize sağlık.

    • Oca 29, 2020 11:54 pm

      @Umut

      Çok teşekkürler 🌱

  5. Oca 11, 2020 6:07 pm

    Çok iyi bir yazı 🖖 sizi sürekli takip ediyoruz

    • Oca 29, 2020 11:54 pm

      @Saadettin

      Teşekkürler 🌱

  6. Oca 13, 2020 12:27 pm

    Çok faydalı oldu teşekkürler