Biyoetik Çerçevesinde Veganlık ve Vejeteryanlık - Six Ishara

Biyoetik Çerçevesinde Veganlık ve Vejeteryanlık

19/28

Biyoetik Nedir?

Biyoetik, tıp ve biyoloji alanında ortaya çıkan yeniliklerin, çeşitli teknolojik gelişmelere bağlı olan bilimsel sonuçların, etik düzlemde meydana getirdiği kapsamlı sorunların irdelenmesi üzerinden gelişen etik alanı ya da bölümüdür. Kelime anlamı olarak “canlı etiği” olarak da anlaşılır. (Vikipedi)

Yukarıdaki tanımıyla birlikte biyoetiği etik felsefesinin bir uygulama alanı olduğunu söylenebilir. Biyoetiği zihnimizde şöyle temsil edebiliriz; Canlının var olduğu her alandaki yeniliklerin etik çerçevesinde değerlendirilmesidir.

“Yenilik” diye tanımladıkları ne oluyor diye düşünebilirsiniz klonlama, gen terapisi, yaşam uzaması, değiştirilmiş DNA, RNA, proteinler ve uzayda yaşam canlı ve canlıyı ilgilendiren birçok gelişmeyi konu almaktadır.

Biyoetiğin konusu bunlardır diyerek daraltmak pek mümkün değil. Aslında biyoetiğin temel konusu yaşamdır; doğadaki tüm canlıların hayatıdır. Biyoetik tüm canlıların ekosistem ağındaki ilişkilerinde ortaya çıkan etik problemleri konu edinir. Biyoetik kapsamında insanlar ekosistem üzerindeki yaptığı bütün her şeyi söyleyebiliriz.

Peki Biyoetik ile Vegan ve Vejetaryen İlişkisi Ne Oluyor?

Biyoetik canlılar üzerinde yapılan tüm deneyleri etik çerçevede ve kontrollü bir şekilde yapılması gerektiğini savunur.Bu konuda mümkün olduğunca deneysel çalışmalarda canlıların kullanılmaması gerektiğini belirtir. Deney hayvanları kullanmanın dışında bir alternatif yok mu, problemine çözüm üretmeye çalışır.

Şöyle düşünün kozmetik ürünlerinin üretilmesi için sırf keyfi görüntü için o ürünler birçok deney hayvanı üzerinde test ediliyor bu gerçekten düşününce çok vahşice. Ve bu ürünler hayvanlar üzerinde deney yapılmadan da üretilebilir.

İşte tam da bu noktada vegan ve vejetaryenlerin düşünce biçimiyle birleşmektedir. İnsanlar veganlığa iki ana yol aracılığıyla ulaşırlar: hayvan hakları/refahı/özgürlüğü için duyulan etik kaygı ve (hayvancılık nedeniyle zarar gören) doğal çevre için duyulan endişe.(1)

İnsanların hem hayvanlara hem de çevrelerine karşı etik ilkelere uygun bir şekilde davranmaları biyoetikle çevre etiğinin temel konularıdır.

Vegan ve vejeteryanlar hayvanlara ve çevreye olan hassasiyetleri biyoetik ile birleşmektedir. Veganlar türcü bakış açısıyla bakılarak canlılara yaklaşılmasına karşı çıkmaktadırlar. Çünkü türcü bakış açısı canlılar arasında bir hiyerarşi olduğunu söylemektedir.

Biyoetik çerçevesinde veganlar ve vejetaryanların insan türünün diğer canlılara zarar vermemesi gerektiğini savunur.

Biyoetik Çerçevesinde İlaç Üretimi

Çoğu vegan ilaçların hayvanlar üzerinde deney yapılarak üretidiğinden dolayı mümkün olduğunca ilaç kullanmamaya çalışır. Biyoetik ise ilaçların jeneriklerinin eşdeğerliliklerinin sağlandıysa üretilmesi gerektiğini böylece daha ekonomik ve hayvanlar üzerinde deney yapmadan üretildiği için veganlar tarafından kabul edilebilir olacağını düşünmektedir.

 

Yararlanılan Kaynaklar

TUNÇAY SON, Y. Biyoetik Çerçevesinde Vegan Ve Vejeteryanlık, Doktora Tezi, Ankara 2016

 (1) Brian A. Dominick, Hayvan Özgürlüğü ve Sosyal Devrim, Sonsöz, Çev.: Barış Gün, İlksen Baysaling, 1997.

 

Başka Neler Var?

Bu yazımız ilginizi çektiyse aşağıdaki bloglarımıza göz atmanızı tavsiye ederiz.

Vegan /Vejetaryen Olmak Sağlığa Faydalı Mı?

Mardin’de Yenilmesi Gereken Yemekler

Vegan Beslenme Yöntemi Nedir?

Vegan Yaşama Bir Bakış: Her Açıdan Veganlık

Türkiye’de Vegan Olmak..

  1. Tem 31, 2019 7:44 pm

    Yıl 2019 hala deneyler canlılar üzerinde yapılıyor 🙁

  2. Tem 31, 2019 8:04 pm

    Etik nedir bilmeyen bir ülkede biyoetik okumak iyi oldu

  3. Tem 31, 2019 8:08 pm

    Eşim vegan, kara kara düşünüyorduk. Teşekkürler

  4. Tem 31, 2019 9:16 pm

    Teşekkürler yazı için, bilgilendirici bir okuma oldu…

  5. Tem 31, 2019 11:35 pm

    Güzel bir yazı olmuş elinşze sağlık

  6. Ağu 1, 2019 8:35 am

    Efsana bir blog olmuş, Biyoetik çerçevesinde veganlık güzel açıklanmış.

  7. Eyl 23, 2019 7:10 pm

    […] Biyoetik Çerçevesinde Veganlık ve Vejeteryanlık […]

  8. Kas 11, 2019 2:01 pm

    […] Biyoetik Çerçevesinde Veganlık ve Vejeteryanlık […]

  9. Ara 14, 2019 8:27 pm

    […] Biyoetik Çerçevesinde Veganlık ve Vejeteryanlık […]

  10. Ara 19, 2019 12:29 am

    […] Biyoetik Çerçevesinde Veganlık ve Vejeteryanlık […]

  11. Ara 19, 2019 12:38 am

    […] Biyoetik Çerçevesinde Veganlık ve Vejeteryanlık […]